Ne güzel gülerdi o kaygısız aldırmaz gibi görünen tavrıyla. Onun o hassas yapısıyla aldırmaz tavrını nasıl bir araya getirdiğini çözmek görkemli ve baba bir matematik sorusunu çözmekten daha beter, daha meşakkatliydi. Gülerken sesi de çıkmazdı, adeta içinden gözleriyle gülerdi dünyanın en güzel gülüşüyle. İçli birisiydi, kimsenin görmediğini görür, duymadığın duyardı. Çaresizliği alaya alınan, makaraya sarılan birisiyle dalga geçilmesine de taş gibi kaskatı tahammülsüzdü. Bizim kimilerimiz lise öğrencisi, kimilerimiz berber kasap çırağı. Simitçi, ayakkabı boyacısı mahalle arkadaşlarıydık. O bizden daha büyüktü, mahallemizden olsa tanırdık, içimizden hiç kimse de onu tanımıyordu. Bir gün birkaç arkadaşıyla geldiler, bize tek sayfalık kâğıtlar verdiler, teker teker her birimize ne iş yaptığımızı, halimizi hatırımızı sordular. Kâğıtlarda yazılanlardan da hiçbir şey anlamadık. Bu kâğıtlar yerine bize Tommiks Teksas gibi çizgi romanlar ya da çıplak kadın kız resimleri olan şeyler getirselerdi daha makbule geçerdi. Her kafadan bir ses çıkıyordu, kuaför çırağı olan arkadaşımız “lan oğlum dedi, bizim dükkâna ne kızlar geliyor, bir diğeri ne övünüyorsun oğlum elin güzel kızlarıyla, benim Lale hepsine bin basar”. Liseli bir arkadaşımız “kesin lan gürültüyü, herkes dinlesin” komutuyla elindeki kâğıdı havaya salladıktan sonra kâğıtta yazılanları sesli okumaya başladı, hepimiz elimizdeki kâğıtlardan onun okuduklarını takip etmeye başladık ama kâğıtta yazılan “Emperyalizm, kapitalizm, faşizm, soygun, sömürü” gibi laflardan hiç bir şey anlamadık. Herkes elindeki kâğıtları bir kenara fırlattı. Yanımızdan geçen lise öğretmenimiz yerdeki kâğıtlardan birini alıp göz attıktan sonra “ çocuklar dedi, keşke yere atmak yerine okusaydınız.”… Öğrenci olan bir arkadaşımız “ hocam bizim anlayacağımız şeyler yazmıyor ki”, bir arkadaşımız “hoca, bize hitap etmiyor” dedi, kıkır kıkır güldü”. Öğretmen hiç ses çıkarmadan iyi akşamlar deyip ayrıldı. O günden sonra daha sık uğramaya başladı bizim mahalleye, derken içimize karıştı, bizimle arkadaş oldu. Birkaç gün sonra mahallede yine onu gördük, parktaydık, yanımıza geldi, kimimiz birbiriyle dalaşıyor, kimimiz top oynuyorduk. O da aramıza katılıp bizimle bir süre top oynadı, bir süre sonra bize iyi günler dileyip gitti. Sonraki günlerde kah yalnız başına kah birkaç arkadaşıyla daha sık gelip gitmeye başladı. Bir gün “çocuklar dedi, arkadaşlarımla mahallenize bir “halk odası” açmayı düşünüyoruz. Boş olduğunuz zamanlar gelin, bir görün, sizin de yardımınıza ihtiyacımız var. Öğretmen bizim mahallenin yerlisiydi, mahallemizde otururdu, iki katlı evinin altını bedava halk odası kurulması için vermiş, masa sandalyesini, demliği, piknik tüpünü de bedava vermiş. Mahalleli epey bir süre derneğe pek rağbet etmedi, hatta homurdananlar oldu, “bunlar anarşistler olmasındı, mahallenin huzurunu bozarlardı”… Bunu öğretmene de söylemişler, öğretmen “ siz ölüm sessizliğini pek sevdiniz galiba” demiş.
Bir süre sonra mahalleli derneği kanıksamaya başladı. Bize kâğıtlar getiren abimiz “ çocuklar dedi, dernekte resim, saz, keman, bilgisayar kursları açacağız, öğrenciler için Matematik, fizik kimya, Türkçe dersleri kursu da açmayı düşünüyoruz, öğrenmek isteyeniniz varsa gelsinler”… Dernek akşam olunca mahallenin büyüklerinin eğrek yeri oldu, bir kız saz çalıp türkü söylüyormuş, sesi de pek yanıkmış. Hele Cemalim Cemalim algın Cemalim, Alkanlar içinde kaldın Cemalim türküsü insanın içini burkuyormuş”…Bu türküyü dinlemek için erkeklerle birlikte kadınlar da gelmeye başladı türkü dinlemeye. Gelirken evde yaptıkları pastayı, böreği yüklenerek getirmeye, kimileri dernekte çay demlemeye, kimileri derneğin eksikliklerini tamamlamaya, evlerinde münasip ne varsa getirmeye başladılar.
“Oğlum, baban nerede”
“Dernektedir ,Hüseyin amca”
“Kızım, annen nerede”
“Dernektedir Ayşe Teyze”
Ve onun aramıza katıldığı ilk günlerimizdeki aykırılığı ve ayrıksılığı bizde hep bir merak konusu olmuş, giderek ısınmaya başlamıştık. Bizde birisini alaya alma, dalga geçme, makaraya alıp gırgıra sarma sanki diğer yaşıtlarımızdan bir üstünlüğümüz gibi hoyrat davranışlarımız onun sert bakışlarına çarpar, gözünü her birimizin gözüne dikip sonra gözlerini sessizce yere indirmesi de neyin nesiydi… Sert ama sevecen bakışlarındaki anlamı ne anlamış, ne de bir anlam verebilmiştik. Anlamaya niyetimiz yoktu ki zaten, neyi anlayacaktık. Bize göre ise onun bizimle aynı telden çalıp meslek edindiğimiz “ horlama, yerme, küçük düşürme sanatında” bizimle yarışmaya katılmak yerine “size yakışmıyor çocuklar” çıkışmasına da verilecek bir cevabımız olmaz, kedi gibi kuyruğumuzu altımıza çalar sessizce otururduk. Bu davranışımızdan duyduğu rahatsızlığı gözaltı bakışlarıyla ve hiçbir kelimeye ihtiyaç duymadan herkesin anlayacağı bir dilde anlatıverirdi. Bize göre oldukça olağan olan davranışlarımızı gözden geçirmek kimin aklına gelebilirdi… O. Herkesin arkadaşıydı, herkes onun arkadaşı… Arkadaş… O gün mahalleyi sindiren, herkesin onların karşısında sinip sustuğu eli sopalı bir grup biz yaşlarda bir genci tekme tokatla yere yıktılar, ağzı burnu kan içinde kaldı. Çocuk bizim mahallemizde oturuyordu ama bizim içimize hiç karışmazdı. Çok çalışmasını alaya alır, “inek” derdik. Bu grubu tanıyorduk, bunlara sesimizi çıkarıp “ ne oluyor” diyecek kadar salak değildik ki… Ne de olsa aynı mahallede oturuyorduk, ya bizi de tekme tokat yere yıkarlarsa… Sonra anamız babamız bizi her gün “ aman bunlara bulaşmayın diye” tembih etmezler miydi? Maazallah böyle bir şey gelse başımıza bir de ananın babanın sözünden çıktığımız için evde yiyeceğimiz zılgıtı düşün…
Ertesi gün biz parkta bu olayı konuşurken çıkageldi, çocuğun yaka paça edilip dövüldüğünü anlattık. Sebebini bilmiyorduk ama bir arkadaşımız nereden duyduysa çocuğun abisinin solculara karıştığını öğrenmiş, o grup çocuğun abisini mahalleye sokmuyormuş, çocuğu da galiba bunun için dövmüşler. “Sizden o arkadaşınıza arka çıkmayı beklerdim” dedi. “ Delikanlı adamlarsınız, arkadaşınızın dövülmesine sessiz mi kaldınız, üzüldüm” dedi. “Bizim arkadaşımız değildi ki” dedik. “ Çocuklar dedi, bu daha beteri ya… Bu grup şimdi yoldan geçen yaşlı bir adama, bir çocuğa ya da bir kadına musallat olsa yine seyredecek misiniz? Sizin başınıza bir şey gelse ben sizin yardımınıza koşarak gelirim”…
Derneğe gelip gitmediğimizi sordu. “Büyüklerden bize sıra gelmiyor ki” dedik. Gündüzleri derneğin tenha olduğunu, akşamları da bize akranlarımızla bir oda vereceğini söyledi. O gün tatil günüydü, öğleden sonra derneğe gittik, bizi kendisi karşıladı. Dernektekilere bizi tanıttı , “arkadaşlarım” dedi. Bizim gibi olmayan bu abi de bizi çeken bir şeyler vardı. Oradaki abiler, ablalar bize sımsıcak davranıyorlardı, bu çok hoşumuza gitti. Derneğe gidip gelmeye başladıkça davranışlarımız da değişmeye başlamıştı. Okula soğuk olan yüzümüz ısınmaya, ders çalışmaya bile başladık. Kendi aramızdaki o bir başkasını alaya alma, hor görme, küçümseme gibi abuk subuk davranışlarımız bize anlamsız gelmeye, hatta kendi kendimizi kınamaya bile başladık. O abi ve dernekteki kızlı erkekli arkadaşları artık müdavimi olduğumuz dernekte bize “terbiyeli olun” demeden, anamızın babamızın vermediği terbiyeyi verdi.
Kadınlar için dikiş nakış kursları açıldı, öğrenciler için ücretsiz dersler verilmeye başlandı. Saz, gitar kurslarına rağbet arttı. Kurs öğretmenleri Üniversite öğrencileriydi, her biri değişik Üniversitelerde okuyordu. Kursların tamamı ücretsizdi. Dernekte yardım kampanyaları düzenleniyor, her türlü eşya, para kayıt altına alınıyor, ihtiyacı olanlara ücretsiz veriliyordu. Artık, ilk tanıştığımızda elimize tutuşturulan kâğıtlarda yazılı olan “ülke, yurtseverlik, emperyalizm, kapitalizm, faşizm “ gibi sözlere yabancı değildik. Fabrikalarda grevler vardı, meydanlarda yürüyüşler düzenleniyordu. Yürüyüşlere, mitinglere dernek olarak hep beraber katılıyorduk, bildiri dağıtıp pankart taşıyorduk.
O yaz sonu şehir merkezinde olsun mahallemizde olsun tanklar dolaşmaya başladı. Evler aranıyor, komşularımız, arkadaşlarımız gece yarısı yaka paça götürülüyorlardı.
O abiler, ablalar derneğe uğramaz olmuşlardı, hepimiz tedirgindik. Şehir merkezine fotoğraflarının asıldığı söylendi. Bir arkadaşımız “ben gördüm dedi, aranıyorlarmış”…
O fotoğraflara bakmaya gittik, “işte bu abi” dedi işaret parmağı ile fotoğrafı gösterdi. “Yok lan dedim, bu o abi değil, o hep gülerdi, bu fotoğrafta gülmüyor”.
Sonra bizim derneği de basmışlar, öğretmen gözaltına alınmış, birkaç ay sonra çıkıp geldi. “Geçmiş olsuna” giden mahalleli öğretmeni ziyaret etti. Onların kim olduklarını, bir daha gelip gelmeyeceklerini sordular.
Öğretmen “Onlar sırat köprüsünde güvercin sürüleriydi” dedi, sırata gidenler geri dönmezler.